Bí mật trường thọ của người dân Ma Cao

Người dân nơi đây đứng thứ 4 trên thế giới về tuổi thọ. Vậy điều gì khiến người dân nơi đây lại có sự trường thọ?

Trường thọ nhờ cuộc sống đơn giản, thanh bình

Cụ Chan - một người dân của làng Coloane ở Ma Cao vừa tròn 90 tuổi. Cụ nổi tiếng với biệt danh “Bác Mập”. Tuy mập như vậy nhưng cụ Chan lại rất nhanh nhẹn hoạt bát và dẻo dai. Đã từ lâu, cụ trung thành với thói quen đi dạo lúc tảng sáng, dọc theo bến tàu Coloane hoặc đi bộ xuyên qua các công viên/lội qua trảng cát đen của bãi biển Cheoc Van.

Một đại gia đình hạnh phúc với 8 đứa con và 10 đứa cháu, cụ Chan tếu táo kể: “Nhà tôi ở ngoài đường mà. Bà xã và tôi khoái ngồi ở bến tàu, ngắm cảnh đẹp. Ngày nào cũng vậy, trôi nhanh với tiếng cười và sự vui vẻ”.

Cuộc sống trường thọ, hạnh phúc của cụ Chan bắt nguồn từ những thứ vô cùng đơn giản. Bữa ăn cơ bản gồm cơm và tỏi, rau quả, cá và rất ít thịt. Một bữa điểm tâm sáng điển hình thường là bánh mì nướng, cà phê hoặc nước chè. Mỗi ngày của cụ trôi đi nhanh với niềm vui cùng các con, cháu. Cụ Chan cho rằng: “Bạn hãy học cách cho đi mọi thứ và sống lạc quan hơn”.

Thứ đơn giản khác, đó là nhịp sống chậm tại làng Coloane. Không có gì phải vội vã hay phụ thuộc vào công nghệ. Cho đến thời điểm này cũng không bị ngợp bởi các tòa nhà chọc trời. Trên bán đảo chính, những công viên như Luis de Camoes Garden trông sống động vào lúc tảng sáng với rất nhiều phụ nữ tham gia tập Thái Cực dưỡng sinh hoặc múa theo tốp. Phía đối diện là những người đàn ông đang thong thả chơi cờ tướng, đọc báo hoặc đi dạo bộ…

Những cảnh này thể hiện sự bình yên trong cộng đồng, cùng với bữa ăn thanh đạm, các giá trị truyền thống gia đình… tất cả những điều đó tạo nên “tiên dược” cho cuộc sống trường thọ của người dân Ma Cao.

Bãi biển Cheoc Van, nơi tập thể dục buổi sáng yêu thích của người dân Ma Cao.

Sự giàu có làm tăng tuổi thọ

Đời sống của người dân Ma Cao khá sung túc. Theo báo cáo của CIA World Fact Book, Ma Cao không chỉ là lãnh thổ thứ 4 giàu có nhất thế giới mà nó cũng là xứ có nền kinh tế phát triển nhanh nhất và luôn giữ được tỉ lệ thất nghiệp thấp, chiếm chỉ 1,8%. Mặc dù thế giới hiện nay đang có sự suy thoái kinh tế, nhưng Ma Cao vẫn giữ vững là nền kinh tế phát triển trong suốt các năm qua. Doanh thu từ khách du lịch đạt tới 80% tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Thuế từ các nguồn thu dịch vụ cũng đóng góp đáng kể vào tỉ trọng doanh thu tài chính của chính quyền Ma Cao.

Như trên đã nói, nơi đây là thiên đường cờ bạc nhưng Chính phủ Ma Cao đã biết tận dụng doanh thu từ đây để phát triển đất nước. Doanh thu từ sòng bạc dùng để cung cấp một hệ thống chăm sóc y tế miễn phí, một khoản lương hưu hàng tháng và một khoản tiền mặt phụ trợ hàng năm cho tất cả các công dân trên 65 tuổi. Những người cao tuổi cũng có quyền đến với hàng chục trung tâm cộng đồng nằm rải rác khắp Ma Cao. Nơi đó họ có thể tận hưởng các chương trình biểu diễn, giao tiếp, ăn trưa, vui chơi hay tham gia vào các chuyến đi thực địa. Những khoản chi tiêu từ chính phủ gần như chính xác với các kết quả được thể hiện trong “Báo cáo chất lượng sống Ma Cao”. Trong báo cáo này, đã có 12 cuộc khảo sát công cộng quy mô lớn được tiến hành bởi một nhóm các nhà nghiên cứu tại Đại học Saint Joseph (Ma Cao), hơn 90% ý kiến phản hồi cho thấy người cao tuổi hoàn toàn mãn nguyện hoặc hạnh phúc với cuộc sống của họ. Những nhân tố làm nên chất lượng sống bao gồm không khí tinh sạch, giáo dục hoàn hảo, dễ dàng tiếp cận chăm sóc y tế và một nền kinh tế hùng mạnh. Nhân tố cộng đồng cũng là một vấn đề hết sức quan trọng. Rất khó để đánh giá vấn đề này, nhưng văn hóa Trung Quốc cho rằng nó là một nhân tố cốt lõi làm nên sự trường thọ ở Ma Cao.

Truyền thống gia đình đa thế hệ làm nên sự trường thọ

Trong số những giá trị truyền thống, các mối quan hệ gia đình và cộng đồng được xem là yếu tố quan trọng nhất cho sự trường thọ của người Ma Cao. Các gia đình đa thế hệ sống quây quần cùng nhau trong suốt cuộc đời mình. Hiếm khi người cao tuổi phải vào sống trong nhà dưỡng lão. TS. Zeng - người đứng đầu Trung tâm nghiên cứu giáo dục sức khỏe và điều dưỡng tại Trường Cao đẳng điều dưỡng Kiang Wu (Ma Cao) giải thích: “Người dân Ma Cao quan tâm sâu sắc đến sự hài hòa của các mối quan hệ gia đình. Họ thường uống trà cùng nhau vào mỗi buổi sáng. Nếu các thành viên sống tách biệt nhau, họ sẽ dùng bữa sáng cùng nhau ít nhất mỗi tuần 1 lần. Ngoài ra, họ còn có mối quan hệ rất tốt đối với các gia đình hàng xóm. Niềm vui, hạnh phúc tưởng chừng đơn giản này lại chính là chìa khóa của sự trường thọ”.

Nguyễn Thanh Hải

((Theo BBC News, 2017))

Read More

Tràn dịch màng phổi có nguy hiểm không?

Khoang màng phổi là một khoang ảo nằm giữa phổi và thành ngực. Bình thường nó cũng có một ít dịch mỏng bên trong có chức năng như hệ thống đệm giữa phổi và thành ngực, có hai lá: lá thành và lá tạng.

Khi có nhiều dịch hơn bình thường trong khoang màng phổi thì được gọi là tràn dịch màng phổi. Ở Mỹ hàng năm có khoảng trên một triệu người bị tràn dịch màng phổi. Ở Việt Nam, tuy chưa có số liệu thống kê chính xác, số lượng người bị tràn dịch màng phổi mà dân gian hay gọi là phổi có nước cũng khá nhiều. Bệnh gây nhiều hệ lụy nguy hiểm và có thể đưa đến tử vong.

Triệu chứng thường gặp

Khó thở, nhất là khó thở khi nằm, là triệu chứng thường gặp nhất. Kế đến là đau ngực bên tràn dịch có thể có kèm theo sốt hay không, bệnh nhân có thể ho khan hay ho có đàm nếu nguyên nhân gây tràn dịch là viêm phổi. Nếu do ung thư phổi các cơn ho có thể kéo dài kèm theo khạc ra máu lẫn đàm, cơ thể suy kiệt.

X-quang phổi là phương pháp chẩn đoán cận lâm sàng rẻ tiền và hữu dụng

Khi đi khám bệnh nếu nghi ngờ, bác sĩ của bạn sẽ cho chụp X-quang phổi là phương pháp chẩn đoán cận lâm sàng rẻ tiền và hữu dụng nhất hiện nay trong việc chẩn đoán bệnh phổi có nước. Trong một số trường hợp, bác sĩ sẽ dùng kim và ống chích chọc dò khoang màng phổi và lấy nước trong khoang màng phổi mang đi xét nghiệm tìm vi trùng, tế bào ác tính và xét nghiệm sinh hóa… để tìm nguyên nhân và bản chất của dịch khoang màng phổi. Việc tràn dịch có thể chỉ có một bên phổi, nhưng cũng có thể tràn dịch cả hai bên, tràn dịch có thể có số lượng ít vài trăm mililít đến rất nhiều có khi cả một hai lít dịch. một số trường hợp dịch có thể là mủ màu trắng sữa hay vàng đục tùy theo loại vi trùng gây ra tràn dịch màng phổi. Một số khác gặp tràn dịch khoang màng phổi trong chấn thương và dịch thường là máu không đông chảy ra từ các mạch máu và các tổn thương trong lồng ngực.

Nguyên nhân

Đầu tiên phải phân biệt hai loại tràn dịch khoang màng phổi, đó là tràn dịch do dịch thấm và tràn dịch do dịch tiết. Tràn dịch do dịch thấm xảy ra khi có các rối loạn và bệnh lý toàn thân ảnh hưởng đến việc hình thành và hấp thu dịch màng phổi. Ở Việt Nam và trên thế giới nguyên nhân hàng đầu gây tràn dịch thấm màng phổi là suy tim trái, tắc động mạch phổi và xơ gan… Tràn dịch màng phổi do dịch tiết xảy ra khi có sự rối loạn tại chỗ ảnh hưởng trực tiếp đến sự tạo thành và hấp thu dịch màng phổi. Những nguyên nhân chủ yếu gây tràn dịch màng phổi tiết là viêm phổi do vi trùng, bệnh ung thư phổi nguyên phát hay ung thư phổi di căn từ nơi khác đến, nhiễm siêu vi và tắc động mạch phổi. Việc chẩn đoán chính xác nguyên nhân rất quan trọng trong việc điều trị và tiên lượng cho người bệnh.

Điều trị bệnh chủ yếu là chọc hút, dẫn lưu khoang màng phổi và điều trị nguyên nhân

Cách điều trị

Điều trị bệnh chủ yếu là chọc hút, dẫn lưu khoang màng phổi và điều trị nguyên nhân như: nhiễm trùng, suy tim, hay ung thư xơ gan… Nếu bệnh nhân bị tràn dịch nhiều thì phải gây đau ngực nhiều và khó thở phải tiến hành chọc hút khoang màng phổi với ống chích lớn và kim lớn, số lượng dịch hút ra có khi đến gần 1.000ml. Những trường hợp nặng hơn, bệnh nhân sẽ được mổ dẫn lưu kín khoang màng phổi cho dịch, mủ hoặc máu thoát ra ngoài. Việc sử dụng kháng sinh, thuốc kháng ung thư và các biện pháp điều trị nội khoa hỗ trợ là rất cần thiết nhằm điều trị tận gốc bệnh, tránh bị tái phát… Nói chung là muốn có kết quả điều trị tốt, bệnh nhân phải được phát hiện bệnh sớm và đến bệnh viện sớm, tuân thủ theo điều trị của thầy thuốc và các quy định của cơ sở y tế trong chẩn đoán và điều trị.

PGS.TS. NGUYỄN HOÀI NAM

Read More

Thực phẩm chức năng dùng cho trẻ

Cần biết rõ nguồn gốc của sản phẩm

Theo ông Nguyễn Huy Trang, đội phó đội QLTT số 19 cho biết: tình trạng làm giả, nhái, buôn lậu dược liệu, đặc biệt là TPCN dành cho trẻ em ngày một tinh vi, khiến các cơ quan quản lý khó khăn trong việc phát hiện hay bắt quả tang. Bởi vậy, mỗi gia đình nên cảnh giác khi mua các loại sản phẩm cho trẻ để tránh những hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra với con em mình.

Cũng theo ông Trang: chất lượng cuộc sống ngày một nâng cao, sự quan tâm chăm sóc cho trẻ cũng được chú trọng hơn, đôi khi là quá mức đặc biệt là những gia đình ở các thành phố lớn. Do vậy mà các loại TPCN giúp trị giúp trẻ ăn ngon, tiêu hóa tốt, tăng cường sức đề kháng, tăng trưởng chiều cao... cho trẻ ồ ạt ra đời, đây chính cũng là khe hở khiến cho nhiều cơ sở và cá nhân tìm cách làm giả chuộc lợi. TPCN giả, nhái là nguồn thu siêu lợi nhuận, bởi vậy, những đường dây, ổ nhóm đã bất chấp tính mạng con người, coi thường luật pháp vẫn ngày càng hoạt động tinh vi, táo tợn hơn. Người tiêu dùng thì không phải ai cũng có thể biết mua loại nào thực sự tốt và phù hợp với thể trạng của con mình. Vì vậy, ngoài việc quan sát bằng cảm quan về nhãn mác bên ngoài (độ sắc nét, màu sắc, xuất xứ...), các phụ huynh cần tìm hiểu và mua các loại sản phẩm chăm sóc sức khỏe cho trẻ tại những hiệu thuốc có uy tín cũng như nhãn hàng được tin dùng và phải được chứng nhận của các cơ quan có thẩm quyền để đảm bảo sức khỏe cũng như tính mạng của con trẻ.

Thời gian vừa qua, nhiều vụ việc sản xuất hàng giả, kém chất lượng bị phát hiện đã khiến không ít các bậc cha mẹ không khỏi hoang mang lo lắng. Thậm chí mất phương hướng trước vô vàn các loại sản phẩm bổ sung chăm sóc sức khỏe cho trẻ, thật khó khăn khi không tìm hiểu kỹ về đơn vị sản xuất cũng như đơn vị nhập khẩu...Bởi vậy, việc lựa chọn những nhà sản xuất uy tín lâu năm trên thị trường là lựa chọn thông minh nhất.

Lựa chọn đúng để phát huy tác dụng

Qua tìm hiểu thực tế, cuộc sống quá đủ đầy cộng với việc ăn uống không khoa học, thiếu chế độ vận động khiến cho hệ tiêu hóa của trẻ chưa tốt, số trẻ biếng ăn, kém hấp thu ngày càng tăng. Vì vậy hầu hết các bậc phụ huynh thường “cầu cứu” tới các loại sản phẩm cốm vi sinh giúp trẻ ăn ngon, tiêu hóa tốt, tăng cường sức đề kháng...

Bà Nguyễn Thị M. Đông Anh, Hà Nội chia sẻ: tôi vẫn thường xuyên mua cho cháu các loại sản phẩm có cốm vi sinh... vì thấy chị hàng xóm vẫn hay mua cho con dùng và rất hiệu quả. Nhưng đi mua về dùng lại thấy uống mãi không có tác dụng. Hỏi sau mới biết mua phải hàng nhái, sản phẩm chỉ có tên và bao bì gần giống với hàng chính hãng. Giờ tôi phải tìm hiểu kĩ càng rồi mới dám mua cho cháu dùng.

Gần giống trường hợp như bà M., chị H. ở Ngã Tư Sở cũng cho rằng “Bổ sung men vi sinh giúp con ăn ngon tự nhiên và nâng cao sức đề kháng là rất tốt, tuy nhiên phải chọn loại chính hãng. Bây giờ ra ngoài hiệu thuốc hỏi men vi sinh là có hơn chục loại với đủ loại giá cả khác nhau. Nhưng nhờ có sự tìm hiểu từ trước nên tôi đã tìm mua đúng sản phẩm có uy tín được đông đảo các mẹ tin dùng, kết quả rất khả quan. Con chị ăn ngon, không quấy khóc biếng ăn nữa.”

Tiến sỹ, bác sỹ Phan Bích Nga – Trưởng Trung tâm khám và tư vấn dinh dưỡng - Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết: Trên thị trường hiện nay có rất nhiều các sản phẩm men vi sinh, nhưng không phải loại nào cũng giống loại nào. Bản chất của men vi sinh là những vi sinh vật sống, có ích cho sức khỏe với hàm lượng đủ để nâng cao sức khỏe.,tăng khả năng hấp thụ vitamin, tạo được sự cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Các bậc phụ huynh nên tìm những sản phẩm men vi sinh có chứa 3 chủng vi khuẩn Lactobacillus acidophilus, Bacillus subtilis, Streptococcus faecalis, vì chúng thân thiện với hệ vi sinh vật đường ruột.

Cũng theo TS, BS Bích Nga, Men vi sinh không chịu được nhiệt độ nóng ví dụ từ 50 đến 60 độ trở lên bởi vậy tránh pha men vi sinh với cháo hay sữa quá nóng. Không dùng đồng thời men vi sinh với thuốc kháng sinh. Khi phải điều trị kháng sinh, nhất thiết phải uống cách xa nhau (ít nhất là 60 phút)

Có rất nhiều loại men vi sinh, do đó phải lựa chọn những nhà sản xuất đã có uy tín lâu năm trên thị trường, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, sản phẩm có thương hiệu lâu năm và chủng loại men vi sinh phù hợp. Bên cạnh đó, TS.BS Phan Bích Nga cũng khuyên các bậc phụ huynh nên chú ý tới những lưu ý và khuyến cáo từ nhà sản xuất để mua được sản phẩm chính hãng, tốt nhất là chọn những sản phẩm đã được nghiên cứu lâm sàng hoặc chứng nhận khuyên dùng từ chuyên gia.

Trong đường ruột có rất nhiều vi khuẩn cư trú bao gồm các vi khuẩn có lợi và vi khuẩn có hại tạo thành một hệ vi sinh đường ruột. Khi vi khuẩn có lợi bị thiếu hụt, vi khuẩn có hại phát triển lấn át sẽ gây ra rối loạn tiêu hóa với các biểu hiện như táo bón, tiêu chảy, phân sống, đầy hơi, chướng bụng... Đây là một trong những nguyên nhân khiến trẻ biếng ăn, kém hấp thu, chậm lớn. Bổ sung các vi khuẩn có lợi (men vi sinh) là biện pháp hiệu quả giúp cân bằng hệ vi sinh của đường ruột. Men vi sinh giúp tiêu hóa tốt hơn và chuyển hóa hoàn toàn thức ăn thành các dưỡng chất cần thiết cho cơ thể Nhờ đó bé sẽ ăn ngon hơn, hấp thu dưỡng chất tốt hơn. Với thành phần gồm hàng triệu vi khuẩn có lợi, cùng vitamin, acidamin và các khoáng chất thiết yếu, cốm vi sinh Bio-acimin Gold giúp lập lại cân bằng hệ vi sinh đường ruột, hỗ trợ giải quyết tình trạng rối loạn tiêu hóa, từ đó trẻ sẽ ăn ngon tự nhiên, tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng. Kết quả nghiên cứu lâm sàng cho thấy, cốm vi sinh Bio-acimin Gold giúp cải thiện tình trạng biếng ăn sau 2 tuần và hiệu quả cải thiện cân nặng sau 4 tuần bổ sung. Bio-acimin Gold tự hào là sản phẩm cốm vi sinh được chuyên gia khuyên dùng và nhận được sự hài lòng của gần 98% các bà mẹ. Sản phẩm không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh Số XNQC 00893/2017/XNQC Website: http://www.bioacimin.com/ Hotline: 1900 6436 Fanpage: https://www.facebook.com/bioacimin/

Read More

Dùng keo sinh học điều trị suy giãn tĩnh mạch nông chi dưới

Khoa Lồng ngực mạch máu BV. ĐHYD triển khai phương pháp mới này dưới sự hướng dẫn của tiến sĩ Chong Tze Tec - Trưởng khoa Mạch máu, Bệnh viện Quốc gia Singapore, chuyên gia có kinh nghiệm điều trị thành công hơn 200 trường hợp suy giãn tĩnh mạch nông bằng keo sinh học.

Những ca bệnh đầu tiên

Chị Huỳnh Thị H, 50 tuổi, làm điều dưỡng hồi sức tại bệnh viện. Do tính chất công việc, chị phải đứng hầu như liên tục suốt thời gian làm việc 8 tiếng/ngày. Cách đây 15 năm, chị bị xuất hiện triệu chứng nhức và đè nặng ở cẳng chân như đeo quả tạ tầm 3kg, rất khó chịu. Chị đến thăm khám bác sĩ và được điều trị nội khoa, kết hợp mang vớ thì thấy thuyên giảm. Cách đây 3 tháng, tình trạng bệnh trở nặng, điều trị thuốc hay mang vớ đều không hiệu quả, chị thường xuyên nhức mỏi vọp bẻ chân trái về đêm. Đến thăm khám và thực hiện siêu âm tĩnh mạch, bác sĩ chẩn đoán chị bị suy giãn tĩnh mạch chân trái độ 2. Với nhu cầu điều trị nhẹ nhàng, nhanh bình phục để tiếp tục công việc, chị là người đầu tiên được thực hiện điều trị bằng phương pháp mới dùng keo sinh học.

Chị Mai Thị H, 45 tuổi, ngụ tại Lâm Đồng, chia sẻ: “Tôi buôn bán nên công việc phải đứng rất nhiều. Cách đây 2 năm, tôi thấy nhức mỏi hai chân nhiều, thường xuyên bị vọp bẻ và tê buốt lòng bàn chân. Tôi cố gắng đi làm, nhưng mỗi bước đi đều khó chịu. Đến khám bác sĩ gần nhà và được cho thuốc điều trị nhức mỏi xương khớp nhưng tình trạng không thuyên giảm nên tôi quyết định lên BV. ĐHYD để khám và điều trị dứt điểm”. Tại BV. ĐHYD, bác sĩ chẩn đoán người bệnh bị suy giãn tĩnh mạch hai chân độ 3, tĩnh mạch nông giãn nhiều, sưng chân, siêu âm tĩnh mạch có dòng trào ngược năng hai chân. Người bệnh được chỉ định điều trị bằng phương pháp mới ứng dụng keo sinh học.

Sau can thiệp, hai người bệnh đều thấy nhẹ nhàng, ít đau, có thể đi lại ngay và xuất viện.

Ca điều trị suy giãn tĩnh mạch nông chi dưới dùng keo sinh học

Hướng đi triển vọng

Theo ThS.BS. Trần Thanh Vỹ - Trưởng khoa Lồng ngực Mạch máu BV. ĐHYD, điều trị suy giãn tĩnh mạch nông chi dưới bằng keo sinh học (Cyanoacrylate) là phương pháp mới, ít xâm lấm, thời gian thực hiện từ 15 - 20 phút và hồi phục nhanh. Phương pháp này đặc biệt ý nghĩa trong những trường hợp người bệnh có chỉ định phẫu thuật nhưng không thực hiện được vì những yếu tố tâm lý, nguy cơ khi tê tủy sống hay gây mê, hoặc loét chân ngay vị trí rạch da khi phẫu thuật. Người bệnh có thể đi lại nhẹ nhàng, trở lại các sinh hoạt bình thường hằng ngày ngay sau thủ thuật. Việc tập luyện và chơi thể thao sẽ trở lại bình thường sau 1 ngày, không cần dùng thuốc kháng sinh, kháng viêm hay giảm đau. Triệu chứng lâm sàng cải thiện rõ sau 1 tuần điều trị.

Tháng 2/2015, FDA (Cơ quan Quản lý Dược phẩm - Thực phẩm Mỹ) cho phép thực hiện thường quy kỹ thuật bơm keo sinh học trong điều trị suy giãn tĩnh mạch nông. Hiện nay, kỹ thuật này đã thực hiện tại nhiều nước và vùng lãnh thổ trên thế giới như: Mỹ, Canada, New Zealand, Chile, Australia, Ả Rập, Hong Kong, Singapore… và một số nước ở châu u.

ThS.BS. Trần Thanh Vỹ cho biết, suy giãn tĩnh mạch là tình trạng suy yếu chức năng dẫn máu trở về tim của hệ thống tĩnh mạch ở chân, gây ứ đọng máu ở vùng thấp của chân và lan lên dần. Hậu quả là gây ra các dấu hiệu như nặng mỏi chân, đau nhức bắp chân, vọp bẻ, nổi gân xanh (tĩnh mạch) ngoằn ngoèo, phù chân, ngứa da…Tình trạng ứ đọng này kéo dài qua nhiều tháng, nhiều năm và ngày càng nặng, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, khó trị như loét chân, tắc mạch, viêm mạch… nếu không được điều trị kịp thời, đúng cách.

Mỗi năm, có khoảng 15.000 lượt người bệnh khám và điều trị suy giãn tĩnh mạch chi dưới tại BV. ĐHYD, trong đó có hơn 1.000 người bệnh được điều trị can thiệp ngoại khoa (Phẫu thuật kinh điển, đốt sóng cao tần (RFA) hoặc laser nội tĩnh mạch). Phương pháp mới ứng dụng keo sinh học mở ra thêm nhiều cơ hội điều trị hiệu quả cho người bệnh bị suy giãn tĩnh mạch nông chi dưới.

Theo nghiên cứu, có hơn 75% số người bệnh suy giãn tĩnh mạch không được chẩn đoán và điều trị phù hợp và khi đến khám thì bệnh đã nặng. Bệnh tuy không nguy hiểm đến tính mạng nhưng ảnh hưởng đến thẩm mỹ, gây đau nhức. Nếu không điều trị kịp thời sẽ gây giãn tĩnh mạch nông, phù chân, loét chân khó lành, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và làm tăng chi phí điều trị.

Tỉ lệ suy tĩnh mạch tăng dần theo tuổi. Tuy nhiên, người trẻ không nên chủ quan đối với bệnh giãn tĩnh mạch, cần chủ động phòng tránh bệnh. Ngoài việc hạn chế đứng, ngồi một chỗ lâu, nên thường xuyên tập luyện thể dục - thể thao, đi bộ 15 phút mỗi ngày sẽ hỗ trợ rất nhiều trong việc ngăn ngừa bệnh giãn tĩnh mạch. Khi có bất cứ triệu chứng nào của bệnh giãn tĩnh mạch như: nặng, mỏi chân, tê rần lòng bàn chân, nổi gân xanh ngoằn ngoèo…, người bệnh nên đến các chuyên khoa tĩnh mạch để chẩn đoán và điều trị kịp thời, ThS.BS. Trần Thanh Vỹ khuyến cáo.

NGUYỄN HƯNG

Read More

Những thói quen xấu bạn nên từ bỏ để bảo vệ tim

Ngồi nhiều

Ngồi hàng giờ có thể làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ, ngay cả khi bạn có tập thể dục đều đặn. Lười vận động ảnh hưởng tới lượng mỡ và đường trong cơ thể.

Căng thẳng

Tình trạng căng thẳng, trầm cảm kéo dài có thể tạo gánh nặng cho tim. Bạn hãy tìm cách giải tỏa căng thẳng để bảo vệ sức khỏe tim.

Ngáy

Ngáy có thể là dấu hiệu của một vấn đề nghiêm trọng hơn như ngừng thở khi ngủ do tắc nghẽn. Đây cũng là một thói quen không tốt cho tim.

Không dùng chỉ nha khoa

Các nghiên cứu cho thấy có mối liên quan rõ rệt giữa bệnh nha chu và bệnh tim. Không dùng chỉ nha khoa có thể khiến các mảng bám và vi khuẩn tích tụ theo thời gian, góp phần gây viêm. Đây là một trong những thói quen mà bạn nên thay đổi.

Sử dụng nhiều đồ uống có cồn

Sử dụng quá nhiều đồ uống có cồn có liên quan với tăng nguy cơ cao huyết áp, tăng mỡ máu và suy tim.

Ăn quá nhiều

Thừa cân là một yếu tố nguy cơ chính gây bệnh tim. Bạn nên tránh ăn quá nhiều và uống nước thay vì đồ uống có đường.

Ăn nhiều thịt đỏ

Thịt đỏ chứa lượng lớn chất béo bão hòa không tốt cho tim, các loại thịt chế biến sẵn có thể làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch và ung thư đại tràng.

BS P.Liên

(Theo boldsky)

Read More

Cuộc cách mạng kỹ thuật số đem lại điều gì cho y học hiện đại?

Cụm từ "4P" xuất phát từ chiến lược marketing từ giữa thế kỷ 20, các chuyên gia tiếp thị đã quảng cáo 4 yếu tố kinh doanh, gọi tắt là 4P (chữ cái đầu trong tiếng Anh) cho dễ nhớ, gồm sản phẩm, giá cả, địa điểm và khuyến mãi. Với cuộc cách mạng kỹ thuật số, 4P được sử dụng để mô tả một hình thức hành động mang tính cộng đồng để củng cố chính sách chung.

Đối với ngành y, chính sách cộng đồng mới này đáp ứng 4 nguyên tắc chính là y học cá nhân (personalized), y học tiên đoán (predictive), y học ngăn ngừa (preventive) và y học tham gia (participatory). Các thuật toán hiện nay là nòng cốt của chính sách công, nhưng sự đổi mới thực sự chính là phản hồi của người tiêu dùng.

Hành động cộng đồng được cá nhân hóa, tiên đoán và phòng ngừa nhờ các giải pháp thích hợp dựa trên kiến ​​thức được cung cấp bởi Dữ liệu lớn. "4P" hiện đang thâm nhập trong lĩnh vực y tế, chăm sóc sức khoẻ cho con người. Và giờ đây được bổ sung một P thứ 5, đó pertinence (sự thích hợp hay đúng chỗ). Lĩnh vực chăm sóc sức khoẻ được đánh giá theo các tiêu chí khác nhau, nhưng theo quan điểm của người bệnh, vấn đề cuối cùng là phù hợp với chính họ.

Lợi ích của 5P

Chăm sóc sức khoẻ hay y học tiên đoán và phòng tránh dựa trên dữ liệu được tạo ra bởi chính bản thân những người bệnh. Y học sẽ tiên đoán được nguy cơ mắc bệnh mang tính đặc thù. Việc phân chia dân số, chương trình điều trị và phòng ngừa cũng sẽ được cải thiện. Với việc khai thác dữ liệu, ngành y có thể dự đoán nguy cơ trước khi phòng ngừa. Nói cách khác, nhắm vào nhóm người cần có một biện pháp phòng ngừa cụ thể riêng.

Đứng trên quan điểm kinh tế, các chính sách phòng ngừa sẽ hiệu quả hơn nhờ sử dụng thuốc theo từng người hay còn gọi là y học chính xác (personnalized medicine). Khả năng dự đoán tạo ra cách phòng ngừa và hữu ích cho việc điều trị cho từng người bệnh. Dữ liệu lớn sẽ cho phép nhiều bác sĩ tham gia, còn bệnh nhân có thể giám sát việc điều trị. Dữ liệu về sức khoẻ sẽ làm cho việc chẩn đoán chính xác hơn so với một bác sĩ duy nhất tham gia điều trị như truyền thống.

Cụ thể, khả năng kết hợp tất cả dữ liệu có sẵn trên toàn thế giới và đánh giá từng trường hợp làm cho việc đưa ra các quyết định phù hợp hơn. Đối với các chuyên gia y tế, dữ liệu lớn hỗ trợ cho ra các thuật toán lâm sàng phức tạp, tạo ra đòn bẩy giúp cho ngành y chữa trị dựa trên bằng chứng. Những khả năng này giúp cuộc cách mạng theo hướng tăng cường phòng ngừa và và y học cá nhân hóa tăng tốc.

Và những bất lợi

Cơ hội luôn luôn đi kèm thách thức, nhưng cuộc cách mạng kỹ thuật số sớm muộn sẽ làm sâu sắc hơn, ý nghĩa hơn đối với hệ thống y tế của nhân loại trong tương lai gần. Khả năng dự báo phải đối mặt với vấn đề kỹ thuật và đạo đức. Trong vòng 2 thập kỷ trở lại đây ngành y phải đối mặt với một vấn đề kỹ thuật: Y học dự báo làm cho ngành bảo hiểm trở nên chia rẽ. Và thực tế, nếu các loại bệnh của từng cá nhân được dự đoán, điều này đồng nghĩa họ khó có thể được bảo hiểm. Thông tin cá nhân càng nhiều, thì càng ảnh hưởng đến tính hợp tác, tức chia sẻ rủi ro.

Tương lai, khi con người được thử nghiệm di truyền và dự đoán khoẻ mạnh trong suốt quãng đời còn lại, và nếu pháp luật không can thiệp họ sẽ không tham gia bảo hiểm bắt buộc. Ngược lại, nếu biết được người nào đó mắc bệnh nan y, ngành bảo hiểm sẽ từ chối. Vấn đề bảo hiểm chỉ là một khía cạnh, y học dự báo còn tạo ra các vấn đề liên quan đến đạo đức và nguyên tắc xử thế. Ví dụ, người giải quyết thế nào khi biết trước tuổi thọ của người thân. Tuy rất hứa hẹn và tiềm năng, song y học tiên đoán cũng cần phải có giới hạn rõ ràng.

Mô hình 5P trong y học cần phải tránh bằng một yếu tố P khác, có tên perdition (tạm dịch Sự diệt vong). Trong khi kỹ thuật số kết hợp với công nghệ sinh học chắc chắn có thể cải thiện việc chẩn đoán lẫn chữa trị, nó cũng có thể gây ra những bất lợi cho ngành y giống như các ngành kinh tế khác, như công nghiệp âm nhạc, hàng loại thiết bị biến mất, thay bằng các công cụ đa phương tiện như Internet, Youtube, Napster ....

Trong lĩnh vực y học, mối quan hệ với những người khổng lồ trong lĩnh vực kỹ thuật số như GAFA (Google, Amazon, Facebook, Apple) rất phức tạp, buộc các nhân viên y tế phải vào cuộc, học hỏi, trau dồi kiến thức nếu không sẽ bị đào thải. Ngược lại, nếu hợp tác tốt, các công cụ này sẽ cung cấp dữ liệu vô tận có giá trị, làm tăng hiệu quả mô hình 5P trong y học, giúp ngành y hoàn thành sứ mệnh cao cả cứu người.

Khắc Nam

(Theo PIC 2017)

Read More

Bệnh tim phổi mạn tính

do hậu quả của những bệnh có liên quan gây ảnh hưởng đến chức năng và cấu trúc của phổi trừ những tổn thương của phổi là hậu quả của những bệnh tim trái hay những bệnh tim bẩm sinh. Bệnh có nhiều nguyên nhân khác nhau cần được phát hiện, chẩn đoán và điều trị phù hợp.

Nguyên nhân

Bệnh tim phổi mạn tính do nhiều nguyên nhân khác nhau và có nguồn gốc tiên phát từ các bệnh như: bệnh ở đường hô hấp và phế nang, bệnh làm tổn thương đến bộ phận cơ học của bộ máy hô hấp, bệnh làm tổn thương mạch máu phổi.

Bệnh tiên phát của đường hô hấp và phế nang: bao gồm các bệnh viêm phế quản tắc nghẽn mạn tính có giãn phế nang hoặc không giãn phế nang, hen phế quản, giãn phế nang không phải do viêm phế quản và hen phế quan; xơ phổi có giãn phế nang hoặc không giãn phế nang do hậu quả của bệnh lao phổi, bụi phổi, giãn phế quản, viêm phổi khác, bệnh nhầy nhớt; bệnh có hạt và thâm nhiễm phổi như bệnh sarcoid, xơ phổi kẽ lan tỏa, nhiễm borelli gây giãn phế nang, bệnh u hạt có tế bào ái toan, thâm nhiễm phổi ác tính, xơ cứng bì, luput ban đỏ rải rác, viêm da và cơ, vi sỏi phế nang; bị cắt bỏ phổi, bệnh kén hơi phổi tiên phát, thoái hóa phổi; bệnh thiếu oxy ở độ cao, viêm phổi mủ mạn tính, giãn phế quản, kén xơ, chứng béo phì giảm thông khí.

Bệnh tiên phát làm tổn thương đến bộ phận cơ học của bộ máy hô hấp: bao gồm tật gù lưng, vẹo cột sống, vừa gù lưng vừa vẹo cột sống; các dị dạng lồng ngực khác, cắt ép xương sườn, dày dính nặng màng phổi, nhược cơ, bệnh béo phì và giảm thông khí phế nang; bệnh giảm thông khí phế nang không rõ nguyên nhân.

Bệnh tiên phát làm tổn thương mạch máu phổi: bao gồm các bệnh về thành mạch máu như tăng áp lực động mạch phổi tiên phát, viêm nút quanh động mạch, viêm động mạch khác; viêm tắc mạch máu phổi tiên phát, tắc mạch máu phổi trong bệnh thiếu máu hình lưỡi liềm; nghẽn mạch máu do cục máu đông ngoài phổi, do sán máng, nghẽn mạch máu ác tính; những bệnh gây nghẽn mạch máu khác, tăng áp lực động mạch phổi do chèn ép như bị u trung thất, phồng quai động mạch chủ, u hạt, có tổ chức xơ ở phổi.

Bệnh phế quản và phổi mạn tính có nguy cơ dẫn đến bệnh tim phổi mạn tính

Với nhiều nguyên nhân đã nêu ở trên, tại nước ta theo các nhà khoa học các nguyên nhân gây nên bệnh tim phổi mạn tính thường gặp là do viêm phế quản mạn tính và hen phế quản, lao xơ phổi, giãn phế quản, viêm phế quản mạn tính đơn thuần, viêm dính màng phổi, dị dạng lồng ngực.

Chẩn đoán

Việc chẩn đoán xác định bệnh tim phổi mạn tính phải dựa vào tiền sử về bệnh phế quản - phổi mạn tính; có hội chứng suy tim phải; chiếu chụp X-quang thấy tim phải to, cung động mạch phổi nổi; thăm dò huyết động thấy áp lực trung bình động mạch phổi tăng trên 25mmHg; đo điện tâm đồ thấy dày tâm thất phải, trục phải, mỏm tim quay sau. Cần chẩn đoán phân biệt với các trường hợp suy tim toàn bộ do bệnh van tim mắc phải, bệnh tim bẩm sinh, bệnh cơ tim có hình ảnh X-quang với tim to toàn bộ; hội chứng viêm màng ngoài tim co thắt với dấu hiệu tím môi, gan to và chắc, đôi khi có viêm màng phổi hoặc viêm màng bụng thường do lao viêm đa màng, có hội chứng suy tim phải, cần hỏi bệnh nhân tỉ mỉ nhất là tiền sử tràn dịch màng phổi; suy tim do suy mạch vành mà dấu hiệu nhồi máu cơ tim không rõ rệt, cần hỏi kỹ về cơn đau thắt ngực, cơn hen tim và dựa vào điện tâm đồ thường xảy ra ở người cao tuổi có xơ cơ tim, xơ mạch máu lớn, không có tiền sử tăng huyết áp, chưa có dấu hiệu suy mạch vành và không có tiển sử bệnh phổi mạn tính.

Chẩn đoán nguyên nhân gây bệnh thường dựa vào tiền sử bệnh, hỏi bệnh nhân tỉ mỉ, thăm khám cẩn thận.Thực tế thường gặp do nguyên nhân nhóm bệnh phổi tắc nghẽn, chủ yếu là các bệnh của phế quản, viêm phế quản mạn tính, hen phế quản, giãn phế quản; nhóm bệnh phổi hạn chế thì rất phức tạp gồm bệnh của phế nang, bệnh mạch máu phổi, bệnh cơ xương lồng ngực. Có thể có trường hợp phối hợp của cả hai nhóm bệnh này. Chẩn đoán giai đoạn với giai đoạn sớm thường là những đợt kịch phát của bệnh phổi mạn tính cần phát hiện sớm để phòng ngừa; giai đoạn tăng áp lực động mạch phổi về lâm sàng không thể phát hiện được, phải thông tim phải để đo áp lực động mạch phổi hoặc ít nhất phải chiếu chụp X-quang để xem cung mạch phổi nổi và đập, nếu phát hiện được ở giai đoạn này điều trị còn hồi phục được; giai đoạn suy tim phải có hồi phục có thể điều trị có kết quả tốt; giai đoạn suy tim toàn bộ không hồi phục thì việc điều trị không có kết quả.

Tiến triển và tiên lượng bệnh

Bệnh phổi mạn tính tiến triển từ từ gây tổn thương chức năng và cấu trúc của phổi dần dần dẫn đến suy hô hấp, suy tim phải rồi suy tim toàn bộ. Mặc dù có nhiều phương pháp hiện đại để điều trị nhưng suy tim phải chiếm tỉ lệ tử vong rất cao khoảng 60 - 70% trong đợt suy tim phải lần đầu hay lần thứ hai. Tiến triển của bệnh phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh nhất là trường hợp bệnh nhân có được phát hiện, theo dõi và điều trị phù hợp hay không. Trong nhóm bệnh phổi tắc nghẽn, bệnh viêm phế quản mạn tính, giãn phế nang tắc nghẽn thường tiến triển nhanh hơn. Sau một đợt bội nhiễm, bệnh lại tăng thêm; có trường hợp sau 5 năm đã bị suy tim phải. Bệnh hen phế quản có tiến triển chậm hơn, thể hen nhiễm khuẩn có tiến triển nhanh hơn thể hen dị ứng, có khi 20 - 30 năm sau vẫn chưa bị suy tim. Trong nhóm bệnh phổi hạn chế có liên quan đến cơ học của hô hấp như gù lưng, vẹo cột sống, vừa gù lưng vừa vẹo cột sống nếu không bị bội nhiễm phổi vẫn có thể sống lâu mà chưa có dấu hiệu của bệnh tim phổi mạn tính nhưng nếu có mắc thêm giãn phế quản thì sẽ nhanh bị bệnh tim phổi mạn tính. Bệnh tắc mạch phổi tiên lượng rất xấu nhưng ít gặp. Thực tế những bệnh phổi mạn tính gây suy tim nhanh khi có nhiều đợt kịch phát, nếu bệnh nhân được theo dõi và điều trị thì bệnh ổn định, có thể từ 10 - 20 năm hoặc lâu hơn nữa mới có biến chứng suy tim.

Điều trị và phòng bệnh

Trong điều trị, thực hiện chế độ nghỉ ngơi rất cần thiết vì làm giảm công của tim, việc ứng dụng tùy thuộc vào mức độ suy tim. Khi thấy xuất hiện dấu hiệu khó thở thì chỉ nên làm việc nhẹ, khi đã có dấu hiệu suy tim cần giảm hoặc bỏ các công việc phải gắng sức. Nên nghỉ tại giường theo tư thế nửa nằm, nửa ngồi để giảm sự chèn ép của các tạng trong ổ bụng lên cơ hoành là cơ hô hấp chính. Cần ăn nhạt vì chất muối NaCl làm tăng áp lực thẩm thấu trong máu, gây gánh nặng cho tuần hoàn; lượng muối NaCl đưa vào cơ thể có thể tính theo lượng muối thải ra qua nước tiểu trong 24 giờ, theo dõi đều đặn cơ thể của bệnh nhân, trường hợp suy tim nặng và phù nhiều thì chế độ ăn nhạt khắc khe hơn. Dùng thuốc lợi tiểu có tác dụng làm giảm gánh nặng tuần hoàn bằng cách sử dụng các loại thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Thuốc trợ tim chỉ nên dùng khi có nhịp nhanh và phải theo dõi mạch vì có thể gây loạn nhịp tim, chỉ sử dụng trong giai đoạn suy tim còn hồi phục, không nên dùng trong suy tim không hồi phục. Thực tế trường hợp suy tim do bệnh tim phổi mạn tính việc dùng thuốc trợ tim không quan trọng bằng thuốc lợi tiểu và các phương pháp kết hợp khác như sử dụng oxy nhất là trong những đợt suy hô hấp cấp tính; trong các bệnh phổi mạn tính thường có bội nhiễm, bệnh nhân ho và khạc đờm đặc màu vàng hoặc màu xanh thì việc sử dụng kháng sinh phù hợp là rất cần thiết. Có trường hợp dùng thuốc giãn mạch máu phổi với hy vọng làm giảm áp lực động mạch phổi nhưng chúng có tác dụng làm giảm oxy máu vì có sự rối loạn về phân bố khí và máu trong phổi. Phương pháp chích máu rất ít dùng và chỉ định khi hematocrit trên 60 - 70%. Một số thể bệnh đặc biệt như bệnh tim phổi mạn tính do hen phế quản, bệnh nhân bị xơ phổi, người bệnh béo bệu, dị dạng lồng ngực, gù lưng, vẹo cột sống, vừa gù lưng vừa vẹo cột sống, tắc động mạch phổi... được chỉ định điều trị của bác sĩ theo từng trường hợp cụ thể.

Trong phòng bệnh, trước hết phải phòng bệnh viêm phế quản mạn tính bằng cách loại bỏ các yếu tố kích thích như hút thuốc lá và thuốc lào, tránh môi trường có nhiều khói bụi kể cả ở trong nhà lẫn các nhà máy, sử dụng các phương tiện phòng hộ khi làm việc hoặc lao động có tiếp xúc với khói bụi, xây dựng các nhà máy có hệ thống thoát khói bụi phù hợp ở vùng dân cư, điều trị tốt các đợt cấp tính của viêm phế quản mạn tính; điều trị các ổ nhiễm trùng ở vùng mũi họng như viêm hạch hạnh nhân, viêm xoang có mủ, tập thở bằng cơ hoành khi hít vào và thở ra; cải thiện đời sống tinh thần và vật chất như ở chỗ thoáng mát, tránh tổn thương về tinh thần, làm việc nhẹ hoặc nghỉ ngơi khi có dấu hiệu khó thở. Một vấn đề cần lưu ý là bác sĩ phải tư vấn, hướng dẫn cho người bệnh biết về bệnh lý của mình để được theo dõi, điều trị khi cần thiết.

Lời khuyên của thầy thuốcNhư cơ chế bệnh sinh đã được nêu ở trên, các bệnh về phế quản và phổi mạn tính dần dần sẽ dẫn đến tình trạng suy tim phải rồi suy tim toàn bộ, hay có thể nói suy tim phải rồi suy tim toàn bộ là hình ảnh cuối cùng của các bệnh về phế quản và phổi mạn tính. Bệnh có thể bắt đầu từ lúc nào không biết và khả năng tiến triển chậm nhưng cuối cùng sẽ dẫn đến nguy cơ tử vong. Nếu biết cách phòng ngừa và điều trị tốt các bệnh về phế quản và phổi mạn tính có hiệu quả thì bệnh sẽ ổn định được nhiều năm và có thể ổn định suốt đời. Nên nhớ rằng mình có thể mắc bệnh tim do các bệnh phổi mạn tính nếu không được phát hiện, chẩn đoán, điều trị kịp thời và phù hợp; chính vì vậy mới có thuật ngữ gọi là bệnh tim phổi mạn tính.

TTƯT.BS. NGUYỄN VÕ HINH

Read More